Burçak Yıldız

İçerik & Metin Editörü

Stres Yönetimi Nedir?

Hayatımız bir stres yumağı haline gelmişken yapabileceğiniz hiçbir şey yok gibi görünse de, baskıyı hafifletmek ve kontrolü yeniden kazanmak için atabileceğiniz bazı adımlar vardır.

Elbette faturalar gelmeyi bırakmayacak, günde daha fazla saatiniz olmayacak veya iş ve aile sorumluluklarınız daha hafif olmayacaktır. Ancak siz tüm bunları stres yönetimi sayesinde yoluna koyabilir ve kontrol edebilirsiniz.

Stresi yönetmek neden bu kadar önemlidir?

Yüksek düzeyde stres, tüm hayatınızı riske atmaktadır.  Stres sadece duygusal dengenize zarar vermez. Fiziksel sağlığınıza, kararlarınıza hatta etkin çalışma dürtünüze ve hayattan zevk alma yeteneğinize bile zarar vermektedir.

Etkili stres yönetimi, hayatınızdaki stresin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur. Böylece daha mutlu, daha sağlıklı ve daha üretken olabilirsiniz.

Stres Yönetimi Nasıl Yapılır?

1. Adım: Yaşamınızdaki stres kaynaklarını belirleyin

Stres yönetimi, hayatınızdaki stres kaynaklarını tanımlamakla başlar. Bu göründüğü kadar basit değildir. İş değiştirme, maddi sıkıntılar veya boşanma gibi önemli stres faktörlerini tanımlamak kolay olsa da, kronik stres kaynaklarını belirlemek daha zor olabilir. Kendi düşüncelerinizin, duygularınızın ve davranışlarınızın günlük stres seviyelerinize nasıl katkıda bulunduğunu gözden kaçırmak çok kolaydır. Gerçek stres kaynaklarınızı tanımlamak için alışkanlıklarınıza, tutumunuza ve mazeretlerinize yakından bakın ve bir stres günlüğü edinmeye başlayın. Bu stres günlüğüne yazılanları okudukça kalıpları ve ortak temaları görmeye başlayacaksınız. Peki günlüğünüzü nasıl tutacaksınız?

  1. Stresinize ne sebep oldu? (Emin değilseniz bir tahminde bulunun)
  2. Fiziksel ve duygusal olarak nasıl hissettiniz?
  3. Karşılığında siz nasıl davrandınız?
  4. Kendinizi daha iyi hissettirmek için ne yaptınız?

2. Adım: 4 A'nın stres yönetimini uygulayın

Stres sinir sisteminizden otomatik bir yanıt olsa da, bazı stres faktörleri tahmin edilebilir zamanlarda ortaya çıkar: Örneğin işe gidip gelme, patronunuzla yapacağınız bir toplantı veya aile toplantıları. Bu tür öngörülebilir stres faktörlerini yaklaşırken, durumu değiştirebilir veya reaksiyonunuzu değiştirebilirsiniz. Herhangi bir senaryoda hangi seçeneği seçeceğinize karar verirken, 4A denilen yöntemi uygulamak yararlıdır: Kaçın, değiştirin, uyarlayın veya kabul edin.

  1. Gereksiz stresten kaçının
  2. Durumu değiştir
  3. Stres kaynağına uyum sağlayın
  4. Değiştiremeyeceğiniz şeyleri kabul edin

3. Adım: Harekete geçin

Stresli olduğunuzda, muhtemelen yapmak istediğiniz son şey kalkmak ve egzersiz yapmaktır. Ancak fiziksel aktivite strese en iyi gelen ilaçtır. Egzersiz sizi iyi hissettiren endorfini salgılamanıza yardımcı olur ve bu hormon günlük endişelerinizden sizi uzaklaştıran bir dikkat dağıtıcı olacaktır.

Egzersizi günlük programınıza dâhil etmenin bazı kolay yolları:

  1. Biraz müzik dinleyin ve dans edin
  2. Bir evcil hayvanınız varsa yürüyüşe çıkarın
  3. Markete yürüyün veya bisiklete binin
  4. Asansör yerine merdivenleri kullanın
  5. Arabanızı parktaki en uzak noktaya park edin ve yolun geri kalanına yürüyün
  6. Bir egzersiz arkadaşı bulun ve egzersiz yaparken birbirinizi teşvik edin
  7. Çocuklarınızla masa tenisi veya aktivite tabanlı bir oyun oynayın

Hemen hemen her türlü fiziksel aktivite, gerginliği ve stresi azaltmaya yardımcı olabilir ancak ritmik aktiviteler özellikle etkilidir. En iyi seçenekler arasında yürüyüş, koşu, yüzme, dans, bisiklet, tai chi ve aerobik vardır. Ama ne seçerseniz seçin, hoşunuza giden bir şey olduğundan emin olun, böylece ona bağlı kalmanız daha kolay olur.

4. Adım: Arkadaşlar edinin

Sizi güvende ve anlaşılır hissettiren başka bir insanla kaliteli zaman geçirmekten daha sakinleştirici bir şey yoktur. Aslında yüz yüze etkileşim, vücudun savunma amaçlı “savaş ya da kaç” tepkisine karşı koyan bir dizi hormonu tetikler. Doğanın doğal stres gidericisidir. Bu nedenle, düzenli olarak ve bizzat aile ve arkadaşlarınızla bağlantı kurmaya çalışın. Konuştuğunuz kişilerin stresinizi gidermek zorunda olmadığını unutmayın. Sadece iyi dinleyici olmaları gerekir.

5. Adım: Eğlence ve dinlenme için zaman ayırın

Sorumluluk alma yaklaşımının ve olumlu tutumun ötesinde, “ben” zamanını gerçekleştirerek hayatınızdaki stresi azaltabilirsiniz. Hayatın telaşına bu kadar takılmayın. Kendi ihtiyaçlarınızı karşılamayı unutmayın. Kendinizi ve ruhunuzu beslemek bir lüks değil, bir zorunluluktur. Eğlence ve rahatlama için düzenli olarak zaman ayırırsanız, yaşamın stres faktörleri ile başa çıkmak için daha güçlü olacaksınız.

Günlük programınıza dinlenme ve rahatlama zamanları ekleyin. Örneğin bir rahatlama pratiğini hayatınıza dahil edin. Yoga, meditasyon ve derin nefes alma gibi gevşeme teknikleri, vücudun gevşeme tepkisini , yani  stres tepkisinin tersi olan dinlenme halini aktive eder . Bu teknikleri öğrendikçe ve uyguladıkça, stres seviyeleriniz azalacak ve zihniniz ve bedeniniz sakinleşecek ve merkezlenecektir.